Türkiye’de Boeing

Boeing Türkiye’de üç ana bölgede işlemektedir. Şirketin merkez binası Ankara’da bulunmaktadır; İstanbul ekibi ticari hava operasyonlarını yönetmekte ve Boeing ticari uçaklarına teknik destek vermektedir; Konya ekibi ise Barış Kartalı programından sorumludur. Boeing’in Türk sektöründeki şirketlerle tedarik harcamaları yıllık 160 milyon doları geçmekte ve Boeing destekli programlar Türk firmalarında halihazırda 2,500’e yakın istihdama da destek sağlamaktadır.

Eylül 2015’te Boeing Türkiye Genel Müdürü – Ülke Temsilcisi olarak görevlendirilen Ayşem Sargın Işıl, şirketin ülkedeki strateji, entegrasyon, büyüme ve verimlilik çalışmalarını yönetmekte olup Boeing Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Türkiye (MENAT) Başkanı Bernard J. Dunn’ a bağlı olarak çalışmaktadır.

Türkiye’de Ticari Faaliyetler

Boeing Ticari Uçaklar
Boeing, 1968 yılından bu yana, Türk havayolu şirketlerine doğrudan veya kiralayıcı şirketler aracılığıyla 230’dan fazla yeni uçak teslimatı gerçekleştirmiştir. Bugün 180’den fazla Boeing uçağı Türkiyeli operatörlerin hizmetindedir. Boeing şirketi hızla büyüyen Türkiye pazarına en uygun uçakları sağlayabilmek için Türk taşıma şirketleriyle yakın ilişki içinde çalışmaktadır.

Boeing ve Türk Hava Yolları (THY) arasındaki uzun süreli ilişki, THY’nin ilk DC-3/C-47 uçaklarını teslim aldığı 1945 yılından bu yana devem etmektedir. THY, 1960’lı yılların sonunda, filosuna kattığı DC–9, DC–10 ve Boeing 707 uçakları ile “Jet Çağı”na girdi. Yıllar içinde, Türk havayolu şirketleri 727, 757, MD–80 ve en modern 737 ve 777 uçaklarını da kullanmaya başladı.  Bir THY iştiraki olan, yetki sertifikalarına sahip THY Teknik ise bölgesinde ve çevresinde Boeing 737 uçakları için dünya standartlarında bir bakım merkezidir.

Boeing, Türkiye’de önemli müşterileri olan SunExpress (Türk Hava Yolları ve Lufthansa ortak girişimi) ve Pegasus Havayolları ile de karşılıklı fayda sağlamaya dayalı işbirlikleri geliştirmiştir.

Boeing Savunma, Uzay ve Güvenlik
Boeing’in Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişkisi McDonnell Douglas’ın ilk F–4 Phantom savaş uçağının teslimatını gerçekleştirdiği 1970’li yıllara dayanmaktadır. Bugün Türkiye’nin envanterinde halen kullanmakta olduğu 157 adet F–4 savaş uçağı bulunmaktadır ve bu savaş uçaklarını işletmeye devam etmektedir.

1980’li yıllarda Türk Ordusu ilk McDonnell Douglas Harpoon gemi savar füzelerini teslim almış ve sonrasında da ek Harpoon füzesi ve destek sistemleri alımlarını ve yenilemelerini sürdürmüştür.

Türkiye’de en iyi bilinen Boeing ürünlerinden biri taktik ve savunma kuvvetlerine erken uyarı, kontrol ve haberleşme olanağı sağlayan Havadan Erken Uyarı ve Kontrol Sistemidir. (AEW&C). 2002 yılında Türkiye Cumhuriyeti ile Boeing çok işlevli elektronik tarama radarı donanımlı 4 adet AEW&C sistemi için sözleşme imzalamıştır. Uçağın platformu 21. yüzyıl havacılık elektroniği, navigasyon ekipmanı ve uçuş güvertesi ile donatılmış Yeni-Nesil Boeing 737-700 üzerine kurulmuştur. Barış Kartalı olarak bilinen bu program Türkiye Cumhuriyeti tarafından tek sözleşme altında yapılan en büyük savunma alımlarından biridir. Boeing ilk üç Barış Kartalı AEW&C uçağını 2014’te Türk Silahlı Kuvvetleri’ne teslim etmiştir. Dördüncü uçağın teslimatı 2015 yılında yapılacaktır.

Boeing, Türk Hava Kuvvetleri’ne ait KC–135 tanker uçaklarının periyodik fabrika-seviyesi bakım hizmetlerini sağlamak üzere bir proje üstlenmiştir. Bu önemli proje aynı zamanda Türk Hava Kuvvetleri personelinin bu hizmetleri gelecekte verebilmesini sağlayacak eğitimler de içermektedir.

Türkiye ve ABD devletleri, onbir adet CH-47F Chinook helikopterinin devletten devlete satış kanalıyla satışını tamamlaşmıştır. Bir önceki sipariş ise Boeing’in son teslimatını Kasım ayında yaparak 2016 yılında altı adet CH-47F Chinook helikopteriydi. 2018 yılında teslim edilmek üzere, Türkiye beş adet daha Chinook helikopteri sipariş ederek toplam sipariş sayısını onbire yükseltti.

Türkiye’de Tedarikçiler ve Ortaklar
Boeing, doğru çözümler sunabilmek ve teknolojik işbirliği yoluyla bilgi paylaşmak amacıyla, ticari ve askeri havacılık programlarında Türk hava-uzay sanayi ile işbirliği içindedir. Türkiye ve Türkiye dışındaki Boeing programlarında, Boeing şirketi TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş. (TAI)’den, sayıları giderek artmakta olan özel sektör tedarikçilerine kadar, Türkiye’de geniş yelpazeye yayılmış bir ortaklar ağı ile çalışmaktadır. Ankara, Istanbul, İzmir, Bursa, Kayseri ve Eskişehir’de bulunan 20’den fazla tedarikçi ve TAI bu ağın en iyi örnekleridir. Boeing Türkiye’de yaklaşık 2.500 kişiye istihdam sağlamaktadır, ve yıllar içinde şirketin Türkiye’ye sağladığı iş hacmi 1,2 milyar ABD Doları’ndan fazladır.

Barış Kartalı (AEW&C) Programı’nda SELEX, TAI, THY, HAVELSAN, AYESAŞ, ASELSAN ve MiKES dahil olmak üzere çeşitli Türk savunma firmaları da çalışmaktadır. Türk savunma sektörü ile yürütülen diğer programlar, TAI’nin de Boeing üretimi Kore AEW&C’lerin parçalarının imalatı ve montajı için kontrat imzaladığı NATO AWACS dönem ortası iyileştirme ve Peace Eye programlarıdır. Bunun yanı sıra, Fokker Elmo firması da İzmir’deki yeni tesislerinde farklı platformlar için kablo demeti üretimi yapmaktadır.

TAI ve Kale 1997 yılından bu yana tüm ticari havacılık programlarına katılmaktadır. İlaveten,  PFW 787 programı için parça sağlamakta ve THY Teknik çeşitli Boeing ticari uçak modelleri için teknik hizmetler ve bakım hizmetleri sağlamaktadır.

Boeing aynı zamanda, serbest ticaret bölgelerinde yeni tesis kurulumlarına da olanak sağlamaktadır: PFW (ESBAŞ), Fokker Elmo (ESBAŞ) ve Kale (DESBAŞ). Boeing’in uluslararası kilit tedarikçileri de - PFW, Fokker Elmo, Alenia ve SpiritAerosystems dahil — Türkiye’de yatırım yapmakta ve iş imkanı sağlamaktadır.

Boeing üniversiteler ve öğrencilerle işbirlikleri kurarak, Türkiye havacılık sanayisinin uzun vadeli gelişimini de desteklemektedir.

  • Şubat 2013 tarihinde, Boeing ve Istanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) havacılık teknolojileri araştırma alanında ilk işbirliklerini başlattılar. Boeing ve İTÜ birlikte ticari uçak kabinlerinde yolcular için hava kalitesini artıracak, gelişmiş bir hava filtreleme sistemi için AR-GE çalışması yürütecekler.
  • Boeing, İTÜ ve THY birlikte, hava taşımacılığı yönetimi yüksek lisans programı kurdular.
  • Boeing Türkiyeli üniversite öğrencilerine ABD’de staj olanağı sağlamaktadır.
  • Boeing, dünya standartlarında ileri aeronotik mühendisliği müfredatı geliştirilmesine yardımcı olmak amacıyla 2013 yılından bu yana İTÜ’deki lisans ve lisans üstü düzeydeki öğrencilere burs imkanı sağlamakta, akademisyenlere  yönelik hibe programları yürütmektedir.
  • 2013 yılından bu yana Boeing, simülasyon ve akademisyenlerin daha iyi eğitim almalarına olanak sağlamaya yardımcı olan yazılımlarla Anadolu Üniversitesi’nin müfredat zenginleştirmesine destek olmaktadır. 2015 yılında Boeing ve İTÜ, Türkiye’nin dört bir yanından öğrencilerin katılımına açık insansız hava aracı tasarım yarışmasını gerçekleştirmek üzere birlikte çalışmaktadır.

Türkiye’de Boeing
Eylül 2015’te Boeing Türkiye Genel Müdürü – Ülke Temsilcisi olarak görevlendirilen Ayşem Sargın Işıl, şirketin ülkedeki strateji, entegrasyon, büyüme ve verimlilik çalışmalarını yönetmekte olup Boeing Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Türkiye (MENAT) Başkanı Bernard J. Dunn’ a bağlı olarak çalışmaktadır. 2013 yılında Boeing, İstanbul’da bir satış ofisi açmıştır. İstanbul’da Boeing uçakları kullanan havayolları ile çalışan dört Boeing Ticari Uçaklar teknik temsilcisi çalışmakta, ayrıca Boeing’in ortaklarıyla yürütülen farklı projelerde çalışan pek çok mühendis de Türkiye’de geçici görevde bulunmaktadır. Bunlara ek olarak, Boeing farklı Türk firmalarında 2.500’e yakın istihdama da destek sağlamaktadır.

Sosyal Sorumluluk
Boeing bir şirketin sadece ürün ve hizmetlerinin kalitesi ile değil, aynı zamanda iş yapmakta olduğu yerlerde kurduğu toplumsal işbirliğinin güçlülüğü ile de değerlendirilmesi gerektiğine inanmaktadır.