Tanım & Amaç

ABD Hava Kuvvetleri’ne ait KC-135 Starotanker, Boeing tarafından yapılmış ve 55 yılı aşkın süredir hizmet vermekte olan bir hava aracıdır.  KC-135 beş yılda bir depo seviyesi muayene, onarım ve bakım gerektirmektedir.  ABD Hava Kuvvetleri, ABD Donanması ve ABD Deniz Piyadeleri ve müttefik ülke hava araçlarına yakıt ikmal desteği sunmakta olan KC-135 ayrıca havadan tıbbi tahliye esnasında yürüyebilen hastaları, hasta destek paletleri aracılığıyla nakletme kabiliyetine de sahiptir. Bu yüzyılın ilk yarısı süresince hizmetine devam etmesi beklenmektedir.

Müşteri

Programlanmış Depo Bakım ve Mühendislik Hizmetleri sözleşmeleri gereği Boeing KC-135’in birincil müşterisi ABD Hava Kuvvetleri’nin Tinker Hava Üssüdür. Uluslararası müşteriler ise Şili, Fransa, Singapur ve Türkiye’yi kapsamaktadır.

Genel Özellikler

KC-135 Stratotanker halihazırda ABD Hava Kuvvetleri’nin muharebe hava yakıt ikmali ihtiyaçlarının birçoğunun karşılanmasına destek vermektedir. Herhangi bir ay içerisinde ortalama 19 milyon pound yakıt yüklemesi yaparak hava gücünü dünya çapında görünür hale getirmektedir. Öncelikli olarak hava aracında uçuş esnasında yakıt ikmali yapmakta kullanılan KC-135’ler aynı zamanda uçan karargahlar, nakliye ve havadan tıbbi tahliye uçağı olarak da hizmet vermektedir.  Varyantları aynı zamanda elektronik keşif ve hava fotoğraflarından haritalama işlevlerini de yerine getirmektedir.

Boeing Model 367-80 (Dash 80), 707 yolcu uçağı ve KC-135 jet tankeri için bir prototip olmuş, özel olarak havadan yakıt ikmali için tasarlanmış ilk jet uçaktır.

KC-135; artık jet savaş ve bombardıman uçaklarına yetişemeyen pervaneli KC-97 tankerlerin yerini almıştır. 1956 yılında -- “Renton Şehri” lakaplı -- ilk KC-135 tesisten çıkışında Renton pistini son KC-97 ile paylaştığında, The Boeing Company’nin tamamen jet gücüne dönüşünün güçlü bir fotoğrafını ortaya koymuştur.

Vietnam çatışmasının dokuz yılı süresince, KC-135’ler savaş uçaklarına 813.000 kez havadan yakıt ikmali gerçekleştirmiştir. Körfez Savaşı sırasında tankerler 18.700 kenetlenme gerçekleştirmiş ve 278 milyon pound yakıt transfer etmiştir.

1966 yılı boyunca Renton, Washington’da, 732’si hava tankeri, 88’i ise kargo, keşif, SAC Hava Karargahı, üst düzey hükümet yetkililerinin nakliyesi gibi özel amaçlara yönelik modifiye edilmiş uçaklar olmak üzere toplamda 820 adet KC-135 üretilmiştir. 1957 ve 1965 yılları arasında KC-135’ler askeri hizmetlerine başlamıştır. Bugün yaklaşık 400 KC-135R/T, ABD Hava Kuvvetleri’nin diğer savaş uçakları arasında en yüksek ortalama filo yaşına sahiptir. ABD Hava Kuvvetleri’ne ait KC-135 tankerler, denizaşırı dört ve karasal Amerika Birleşik Devletleri’nde 30 konum için tahsis edilmiştir. Buna ek olarak Şili, Fransa, Singapur ve Türkiye tarafından çalıştırılan 28 C/KC-135 bulunmaktadır.

KC-135 aşağıdaki özelliklere sahiptir:

  • Yakıt transferi sağlamak için havada yakıt ikmal hortumu (boom)
  • sondalı uçağa yakıt ikmali için yakıt doldurma tabancası (boom’a ekli)
  • 54 T modelleri, özel karışım yakıtların taşınmasına olanak sağlayan, tankerin gereksinim duyduğu yakıttan bağımsız, ayrı bir yakıt sistemine sahiptir. (SR71/U2 uçağı için gerektiği gibi)
  • Gövdeye takılı depoların yukarısında bulunan yolcu ve kargo bölümleri
  • 63 yolcu pozisyonu (mürettebat koltuğu konfigürasyonu) ve 6 palet pozisyonu (tekerlek zemin imkanı)
  • Sekiz adet KC-135, havadan yakıt ikmal yuvası aracılığıyla yakıt alacak şekilde donatılmıştır.
  • 20 uçak Çok Noktalı Yakıt İkmal Sistemi (Multipoint Refueling System -MPRS) ile yapılandırılmıştır. MPRS ile yapılandırılmış uçaklar, kanat uçlarının yakınında yer alan farklı muhafazalardan, iki alıcı uçağa eş zamanlı olarak yakıt ikmali yapabilmektedir. 


Programlanmış Depo Bakım (PDM) Programı

1998 yılının Ekim ayında, Kamu-Özel Ortaklığı olan Ogden Hava Lojistik Merkezi ve Boeing, SM-ALC Depo Bakım İş Yükü Yarışmasının bir parçası olarak, KC-135 PDM sözleşmesini almıştır.  Boeing o zamandan beri, ABD Hava Kuvvetleri ile art arda yapılan üç sözleşme ile bu savaş uçağına kaliteli ve ihtiyaçlara cevap veren bir hizmet sunmuştur. Mevcut sözleşme 2007 yılının Eylül ayında Boeing’e verilmiştir. Bu sözleşme, Eylül 2016’ya kadar uzatılmış ve 1.1 milyar Dolarlık tahmini bir değere erişmiştir.

Mühendislik Hizmetleri Sözleşmesi

Boeing, C/KC-135 uçak filosuna mühendislik konusunda teknik destek sağlamaktadır. Verilen Destek&Hizmetler; uçuş esnasında 24 x 7 acil durum telefon desteği, Support & Services provided include 24 x 7 in-flight emergency telephone support, uçak kaza analizi, uçuşa elverişlilik değerlendirmeleri, Uçak Yapısal Bütünlük Programı (ASIP), Fonksiyonel Sistem Bütünlüğü Programı (FSIP), Mekanik Sistem Bütünlüğü Programı (MECSIP), Münferit Uçak İzleme Programı  (IATP), PDM irtibat mühendisliği, Tinker backshop irtibat mühendisliği, Arayüz Kontrol Çalışma Grubu (ICWG), Stres&Yorgunluk analizi, ile veri hizmetlerini kapsamaktadır. Sözleşme ayrıca, filoya yönelik yeni modifikasyon ve takımların geliştirilmesi konusunda da destek sağlanmasını gerektirmektedir. Bu sözleşme, silah sistemini desteklemek üzere mühendislik disiplinleri ile Boeing uzmanlığını birleştirecek aracı sunmaktadır.

Başlıca Platform İyileştirmeleri

KC-135'lerin kabiliyetlerini genişleterek geleceğe taşıyan modifikasyonlar şunlardır: Küresel Hava Trafik İdaresi (GATM) uyumlu iyileştirmeler, alt kanatların alüminyum alaşım ile yeniden kaplanması, kapton kablolamanın kaldırılarak yeniden kablo bağlantısı yapılması, çok noktalı yakıt ikmali kanat bölmeleri, ve daha yakıt verimli motorlar ile motor güçlendirmeleri.

Küresel Hava Trafik İdaresi (GATM)

KC-135 uçaklarına GATM kurulmasında Boeing, Rockwell Collins ile birlikte alt yüklenici olmuştur. (GATM modifikasyonu süresince Boeing aynı zamanda yeni devre kesici paneller ve dönüştürücü redresör kitleri (CBTR) kurmaktadır.) GATM modifikasyonu, mürettebat istasyonunda yapılacak iyileştirmeler ile yeni sistem kurulumlarını da kapsamaktadır. Bu yeni sistemler mikrodalga iniş sistemi, uzun dalga iletişim anteni, Sat Com anteni, ve ek bir Tümleşik Küresel Konumlandırma Sistemi / Ataletli seyrüsefer sistemini (EGI) içermektedir. GATM/CBTR modifikasyonu, 12.000'den fazla parçanın yönetilmesi ve hazırlanmasını gerektirmektedir. GATM Programı, single pulse denilen üretim hattı ve yalın üretim süreçleri kullanarak uçağın modifikasyonunu sadece 46 günde tamamlamaktadır. ABD Hava Kuvvetleri, KC-135 GATM'yi planlanandan iki yıl önce tamamlanmış, model bir program olarak kabul etmiştir.

KC-135 Dış Kaplama Değişimi

1988 yılında sona eren 13 yıllık bir dönem süresince Boeing alt kanat yüzeylerini geliştirilmiş alüminyum alaşım kaplama ile değiştirmiştir. Program şu görevleri içermiştir:

  • 746 uçağın dış kaplamasının değiştirilmesi (uçak başı 1.500 feet2)
  • Motor strut bağlantı parçalarının değiştirilmesi 
  • 564 parça, 32.200 çelik bağlama ve 19.500 alüminyum perçinin montajı


Motor G üçlendirmeleri

Kalkış ve taşıma kapasitesini artırmak, yakıt verimliliğini geliştirmek ve motor gürültü ve kirlilik seviyelerini düşürmek Boeing ABD Hava Kuvvetlerine ait uçaklardaki orijinal KC-135A motorlarını CFM56 motorlarıyla değiştirmiştir. Bu hizmetin yapıldığı uçaklar KC-135R olarak yeniden adlandırılmıştır. Motor değişim programı aşağıdaki sonuçlara erişmiştir:

  • Yakıt tüketimini %27 azaltarak, yıllık 2.3 ila 3.2 milyon varil yakıt tasarrufu
  • Desibel seviyelerini 126'dan 99'a (%21), havaalanları çevresinde gürültüden etkilenen alanları ise 240 mil2'den 3 mil2'ye düşürmüştür.

Yeni motor kitleriyle modifiye edilen 22 adet RC-135 keşif uçağı da bulunmaktadır. Yeni motor kitleri; yeni motor istinat kemeri bağlantı parçaları ve motor kaportalarının, yapısal bağlantı parçalarının, kablo donanımının, yeni devre kesici panellerinin ve mevcut uçak motorlarını değiştirmek için gerekli donanımın imalatını içermektedir. Ayrıca, yeni Yardımcı Güç üniteleri, yeni bir Motor Arıza Yardım sistemi ve yeni iniş takımlarını da içermektedir.

KC-135 Özellikleri:

  • İlk uçuş:  31 Ağustos 1956
  • Model numarası:  KC-135 (askeri isim)
  • Sınıf:  Askeri tanker-nakliye
  • Genişlik:  130 feet 10 inches
  • Yükseklik:  41 feet 8 inches
  • Uzunluk:  136 feet 3 inches
  • Maksimum kalkış ağırlığı:  322.500 pound
  • Transfer edilen maksimum yakıt yükü: 200.000 pound
  • Maksimum kargo kabiliyeti:  83.000 pound, 37 yolcu
  • Palet pozisyonları:  6
  • Hız:  30.000 feet'te 530 mph
  • Menzil:  150.000 pound yakıt transferi ile 1.500 mil; yolcusuz ve yüksüz uçuşta 11.015 mile kadar
  • Azami irtifa:  50.000 feet
  • Güç:  Dört adet 18.000-pound-thrust P&W TF-33-PW-102 turbofan motor, dört adet 22.000-pound thrust GE F-108 turbofan motor
  • Yerleşim:  4 mürettebat, 62 asker


Diğer

Boeing, dönüş süresini önemli ölçüde azaltacak, maliyeti düşürecek ve müşterilerine daha iyi hizmet için kaliteyi artıracak bağımlı girişimlerin uygulanmasına yönelik kayda değer miktarlarda zaman ve para yatırımı yapmıştır. Boeing Küresel Hizmet & Destek, Oklahoma City'de yürütülen filo mühendisliğinden ve San Antonio'da yürütülen programlanmış depo bakım çalışmalarından sorumludur. Lisanslı bir FAA onarım istasyonu ve PC700 sertifikalı olan San Antonio'daki Boeing, şirketin en büyük bakım ve modifikasyon merkezidir.